MCDrive S3: AWS CLI, rclone va restic orqali qanday ulaş va işlaş

MCDrive’da S3’ni yoqiş mumkin — zaxira nusxa dasturlari, saytlar va ilovalar işlaydigan standart protokol. Baketdagi fayllar diskdagi S3 papkasida darhol körinadi, ma’lumotlar Toşkentda saqlanadi, trafik va sörovlar uçun pul olinmaydi. Ulaş, kalitlar va maşhur dasturlarni sozlaşni körib çiqamiz.

MCDrive’da S3 nima

S3 — obyektli saqlaş ombori uçun standart protokol: u bilan zaxira nusxa dasturlari, saytlar va ilovalar işlaydi. MCDrive’da S3 sizning bulutli diskingizga ulanadi. Siz öz yopiq baketingizni olasiz va undagi barça fayllar Synology Drive’dagi S3 papkasida körinadi. Teskarisi ham işlaydi: Drive orqali şu papkaga qöyilgan fayl S3 orqali ham mavjud böladi.

Nimalar uçun mos:

• serverlar va VPS’ning avtomatik zaxira nusxalari (restic, rclone, Veeam, Duplicati);
• sayt va ilovalar fayllari, eksportlar va arxivlarni saqlaş;
• standart S3 API orqali serverlar örtasida ma’lumot uzatiş.

Ma’lumotlar Özbekistonda, MyCloud data-markazida, alohida saqlaş tizimida saqlanadi — VPS disklari va xostlarida emas.

Narx va ulaş

Qanday ulaş mumkin:

1. mcvps.uz kabinetiga kiring va kerak bölsa balansni töldiring.
2. Agar MCDrive hali bölmasa, uni buyurtma qiling — bosqiçlari MCDrive’ni ulaş qöllanmasida yozilgan.
3. MCDrive xizmatini oçing → S3 bölimi → «S3’ni ulaş».
4. Ulaniş parametrlari va kalitlarni nusxalab oling.

Balansda mablağ yetmasa, S3 orqali kiriş töxtatiladi, ma’lumotlar saqlanib qoladi. Tölovdan keyin kiriş öşa kalitlar bilan tiklanadi.

Ulaniş parametrlari va kalitlar

Region sifatida aynan uz-tashkent-1 ni körsating. Köp dasturlar standart holatda us-east-1 ni qöyadi — u bilan server sörovlarni rad etadi. Agar region röyxatdan tanlansa, «öz regioningiz» (custom) ni tanlang va qölda yozing.

Ikki xil kalit

Asosiy kalit baketga töliq huquq beradi. Uni serverdan alohida, masalan parollar menejerida saqlang.

Çeklangan kalit kabinetda alohida yaratiladi va zaxira nusxa serveri uçun möljallangan. U yaratilganda fayl versiyalari avtomatik yoqiladi. Agar server buzib kirilsa yoki şifrlovçi virus bilan zararlansa, bu kalit bilan saqlangan nusxalarni yöq qilib bölmaydi: qayta yozilgan va öçirilgan fayllar eski versiyalar sifatida qoladi.

Kalitlarni uçinçi şaxslarga bermang. Kalit sizib çiqqan bölişi mumkin bölsa, kabinetda «Yangi kalitlar» tugmasini bosing — eski kalit darhol işlamay qoladi.

Dasturlarni ulaş

Barça misollarda <bucket>, <access key> va <secret key> ni kabinetdagi qiymatlar bilan almaştiring.

AWS CLI

AWS CLI 2-versiyasini AWS’ning rasmiy saytidan örnating, söngra:

aws configure --profile mcdrive
#   AWS Access Key ID:      <access key>
#   AWS Secret Access Key:  <secret key>
#   Default region name:    uz-tashkent-1
#   Default output format:  json
aws configure set profile.mcdrive.s3.addressing_style path
aws configure set profile.mcdrive.request_checksum_calculation when_required
aws configure set profile.mcdrive.response_checksum_validation when_required

Fayllar bilan işlaş:

E="--profile mcdrive --endpoint-url https://s3.mcdrive.uz"
aws $E s3 ls s3://<bucket>/                          # fayllar röyxati
aws $E s3 cp file.zip s3://<bucket>/backup/          # faylni yuklaş
aws $E s3 cp s3://<bucket>/backup/file.zip ./        # faylni yuklab oliş
aws $E s3 sync /var/backups s3://<bucket>/backups/   # papkani sinxronlaş

checksum li ikki qator AWS CLI’ning yangi versiyalari uçun kerak: ularsiz yuklaş xato bilan tugaşi mumkin.

rclone

rclone.conf ga qöşing (yoki rclone config orqali yarating: turi «S3», provayder «Other»):

[mcdrive]
type = s3
provider = Other
access_key_id = <access key>
secret_access_key = <secret key>
endpoint = https://s3.mcdrive.uz
region = uz-tashkent-1
force_path_style = true

rclone ls mcdrive:<bucket>                         # fayllar röyxati
rclone copy /var/backups mcdrive:<bucket>/backups  # yangi va özgarganlarini nusxalaş
rclone sync /var/backups mcdrive:<bucket>/backups  # papkaning aniq nusxasi

restic — şifrlangan zaxira nusxalar

restic ma’lumotlarni yuklaşdan oldin özi şifrlaydi, şuning uçun omborga faqat şifrlangan bloklar tuşadi. Server uçun çeklangan kalitni tavsiya qilamiz.

export AWS_ACCESS_KEY_ID=<access key>
export AWS_SECRET_ACCESS_KEY=<secret key>
export RESTIC_REPOSITORY=s3:https://s3.mcdrive.uz/<bucket>/restic
export RESTIC_PASSWORD_FILE=/root/.restic-password   # şifrlaş paroli, nusxasini alohida saqlang
R="-o s3.region=uz-tashkent-1 -o s3.bucket-lookup=path"

restic $R init                 # bir marta
restic $R backup /var/www /etc # zaxira nusxa
restic $R snapshots            # nusxalar röyxati
restic $R check                # butunlikni tekşiriş
restic $R restore latest --target /restore

restic paroli yöqolsa, ma’lumotlarni tiklab bölmaydi — MyCloud tomonidan ham.

Boşqa dasturlar

Veeam, Duplicati, Synology Hyper Backup, CloudBerry va boşqalar: ombor turi sifatida «S3-compatible» (S3 bilan mos, boşqa S3-server) ni tanlang va quyidagilarni körsating:

• server manzili: s3.mcdrive.uz, HTTPS, 443-port;
• region: uz-tashkent-1;
• path-style, agar bunday sozlama bölsa;
• kabinetdagi baket va kalitlar.

Object Lock / immutable (özgarmas nusxalar) rejimini yoqmang: ombor uni qöllab-quvvatlamaydi va vazifa xato bilan tugaydi. Nusxalarni öçirişdan himoyani fayl versiyalari yoqilgan çeklangan kalit beradi.

Fayl versiyalari

Versiyalar yoqilgan bölsa, faylni qayta yoziş oldingi versiyani saqlab qoladi, öçiriş esa faqat «öçirilgan» belgisini qöyadi. Versiyalar çeklangan kalit bilan birga avtomatik yoqiladi. Quyidagi buyruqlar AWS CLI orqali asosiy kalit bilan bajariladi (yuqoridagi bölimdagi mcdrive profili).

Fayl versiyalarini köriş:

E="--profile mcdrive --endpoint-url https://s3.mcdrive.uz"
aws $E s3api list-object-versions --bucket <bucket> --prefix backup/file.zip

Javobda Versions — VersionId va sanasi bilan saqlangan versiyalar, DeleteMarkers — öçiriş belgilari.

Kerakli versiyani yuklab oliş:

aws $E s3api get-object --bucket <bucket> --key backup/file.zip --version-id <VersionId> ./file.zip

Öçirilgan faylni qaytariş — uning öçiriş belgisini öçiring (DeleteMarkers dagi VersionId):

aws $E s3api delete-object --bucket <bucket> --key backup/file.zip --version-id <belgining VersionId>

Joy böşatiş — eski versiyani butunlay öçiriş:

aws $E s3api delete-object --bucket <bucket> --key backup/file.zip --version-id <eski versiya VersionId>

Eski versiyalar avtomatik öçirilmaydi va tölanadigan hajmga kiradi. Ularni kabinetda kuzatib boring (S3 bölimi, «Hajm» bloki). restic’da restic forget --prune dan keyin ham eski ma’lumotlar asosiy kalit bilan öçirmaguningizça versiya sifatida qoladi.

Versiyalar faqat S3 orqali bajarilgan amallar uçun saqlanadi. S3 papkasidan Synology Drive yoki File Station orqali öçirilgan fayl versiya sifatida saqlanmaydi.

Çeklovlar va köp uçraydigan xatolar

Nimalar qöllab-quvvatlanmaydi:

• yangi baketlar yaratiş — har bir mijozda bitta baket, uning içida istalgan papkalar oçiş mumkin;
• <bucket>.s3.mcdrive.uz körinişidagi manzillar — faqat path-style;
• Object Lock (muayyan muddatga hatto egasi uçun ham öçirişni taqiqlaş);
• eski versiyalarni avtomatik öçiriş (lifecycle);
• oxirida sleş bölgan yoki fayl tizimida ruxsat etilmagan belgilari bor fayl nomlari.

Xato yöqolmasa, mcvps.uz kabinetidagi çatga yozing — AI-yordamçi yoki operator javob beradi. Baket nomi, dastur va xatoning töliq matnini körsating. Secret key’ni qöllab-quvvatlaşga yubormang.

MCDrive’ni virtual maşinaga NFS yoki SFTP orqali qanday ulaş — «MCDrive’ni VM’ga qanday ulaş» maqolasida. Tariflar va kalkulyator — MCDrive sahifasida.